మన దేహములో పది ఇంద్రియములు, ఐదు ప్రాణములు, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారము= 18 భగవద్గీతలో 700 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. వాటిలో శ్రీకృష్ణుడు చెప్పినవి 574, అర్జునుడు చెప్పినవి 84 సంజయుడు చెప్పినవి 41, ధృతరాష్ట్రుడు చెప్పినది 1 మొత్తము 700. కొన్ని ప్రతులలో 701 ఉన్నాయి. ...  గీత సాక్షాత్తు పరమాత్మ అవతారమగు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునకు ఉపదేశించన యోగశాస్త్రము, ఉపనిషత్ సారము. శ్రీకృష్ణుని వంటి గురువు, అర్జునుని వంటి శిష్యుడు ఈ అనంత విశ్వంలో మరొకరు లేరు అనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. వీరి సంభాషణను వ్యాసమునీద్రులు అక్షరబద్దం చేసి మనకు అందించారు .. రామాయణం సర్గలలోని శ్లోకాల సంఖ్యా వివరాలు, బాల కాండ (77)సర్గలు (2256)శ్లోకాలు, అయోధ్య కాండ (119)సర్గలు (4415)శ్లోకాలు, అరణ్య కాండ (75)సర్గలు (2732)శ్లోకాలు, కిష్కింధ కాండ (67)సర్గలు (2620)శ్లోకాలు, సుందర కాండ (68)సర్గలు (3006)శ్లోకాలు, యుద్ధ కాండ (131)సర్గలు (5990)శ్లోకాలు, ఉత్తర కాండ (110)సర్గలు (3234)శ్లోకాలు, ఏడు కాండలు (647)సర్గలు (24,253)శ్లోకాలు, అంటే ఒక్కో శ్లోకానికి 32 అక్షరాలు ఉంటాయి... రామాయణము అత్యంత పురాతన మైనది క్రీ.పూ. కు చెందినది అని చరిత్రకారుల అభిప్రాయము....

Sri Saraswathi Shodasopachara Puja – శ్రీ సరస్వతీ షోడశోపచార పూజ

(గమనిక: ముందుగా పూర్వాంగం, పసుపు గణపతి పూజ చేయవలెను. తరువాత ఈ క్రింది పూజావిధానం ఆచరించవలెను.)

పూర్వాంగం చూ. ||

శ్రీ మహాగణపతి పూజ (పసుపు గణపతి పూజ) చూ. ||

పునః సంకల్పం –
పూర్వోక్త ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ వాగ్దేవ్యాః అనుగ్రహేణ ప్రజ్ఞామేధాభివృద్ధ్యర్థం, సకలవిద్యాపారంగతా సిద్ధ్యర్థం, మమ విద్యాసంబంధిత సకలప్రతిబంధక నివృత్త్యర్థం, శ్రీ సరస్వతీ దేవీం ఉద్దిశ్య శ్రీ సరస్వతీ దేవతా ప్రీత్యర్థం యావచ్ఛక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ||

ధ్యానం –
పుస్తకేతు యతోదేవీ క్రీడతే పరమార్థతః
తతస్తత్ర ప్రకుర్వీత ధ్యానమావాహనాదికమ్ |
ధ్యానమేవం ప్రకురీత్వ సాధనో విజితేంద్రియః
ప్రణవాసనమారుఢాం తదర్థత్వేన నిశ్చితామ్ ||
అంకుశం చాక్ష సూత్రం చ పాశం వీణాం చ ధారిణీమ్ |
ముక్తాహారసమాయుక్తం మోదరూపాం మనోహరమ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ధ్యాయామి |

ఆవాహనం –
అత్రాగచ్ఛ జగద్వంద్యే సర్వలోకైకపూజితే |
మయా కృతమిమాం పూజాం గృహాణ జగదీశ్వరీ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ఆవాహయామి |

ఆసనం –
అనేక రత్నసంయుక్తం సువర్ణేన విరాజితమ్ |
ముక్తామణియుతం చారు చాఽసనం తే దదామ్యహమ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ఆసనం సమర్పయామి |

పాద్యం –
గంధపుష్పాక్షతైః సార్థం శుద్ధ తోయేనసంయుతమ్ |
శుద్ధస్ఫటికతుల్యాంగి పాద్యం తే ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి |

అర్ఘ్యం –
భక్తాభీష్టప్రదే దేవీ దేవదేవాదివందితే |
ధాతృప్రియే జగద్ధాత్రి దదామ్యర్ఘ్యం గృహాణ మే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి |

ఆచమనీయం –
పూర్ణచంద్రసమానాభే కోటిసూర్యసమప్రభే |
భక్త్యా సమర్పితం వాణీ గృహాణాచమనీయకమ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ఆచమనీయం సమర్పయామి |

మధుపర్కం –
కమలభువనజాయే కోటిసూర్యప్రకాశే
విశద శుచివిలాసే కోమలే హారయుక్తే |
దధిమధుఘృతయుక్తం క్షీరరంభాఫలాఢ్యం
సురుచిర మధుపర్కం గృహ్యతాం దేవవంద్యే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః మధుపర్కం సమర్పయామి |

పంచామృత స్నానం –
దధిక్షీరఘృతోపేతం శర్కరా మధుసంయుతం
పంచామృతస్నానమిదం స్వీకురుష్వ మహేశ్వరి ||
ఓం సరస్వత్యై నమః పంచామృతస్నానం సమర్పయామి |

శుద్ధోదక స్నానం –
శుద్ధోదకేన సుస్నానం కర్తవ్యం విధిపూర్వకమ్ |
సువర్ణకలశానీతైః నానాగంధ సువాసితైః ||
ఓం సరస్వత్యై నమః శుద్ధోదకస్నానం సమర్పయామి |

వస్త్రయుగ్మం –
శుక్లవస్త్రద్వయం దేవీ కోమలం కుటిలాలకే |
మయి ప్రీత్యా త్వయా వాణి బ్రహ్మాణి ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి |

యజ్ఞోపవీతం –
శబ్దబ్రహ్మాత్మికే దేవీ శబ్దశాస్త్రకృతాలయే |
బ్రహ్మసూత్రం గృహాణ త్వం బ్రహ్మశక్రాదిపూజితే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి |

ఆభరణాని –
కటకమకుటహారైః నూపురైః అంగదాణ్యైః
వివిధసుమణియుక్తైః మేఖలా రత్నహారైః |
కమలదళవిలసే కామదే సంగృహీష్వ
ప్రకటిత కరుణార్ద్రే భూషితేః భూషణాని ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ఆభరణాని సమర్పయామి |

గంధం –
చందనాగరు కస్తూరీ కర్పూరాద్యైశ్చ సంయుతమ్ |
గంధం గృహాణ త్వం దేవి విధిపత్ని నమోఽస్తు తే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః గంధం సమర్పయామి |

అక్షతాః –
హరిద్రాకుంకుమోపేతాన్ అక్షతాన్ శాలిసంభవాన్ |
మయా దత్తాననేకాంశ్చ స్వీకురుష్వ మహేశ్వరి ||
ఓం సరస్వత్యై నమః అక్షతాన్ సమర్పయామి |

పుష్పాణి –
మందారాది సుపుష్పైశ్చ మల్లికాభిర్మనోహరైః
కరవీరైః మనోరమ్యైః వకుళైః కేతకైః శుభైః |
పున్నాగైర్జాతికుసుమైః మందారైశ్చ సుశోభితైః
కల్పితాని చ మాల్యాని గృహాణాఽమరవందితే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః పుష్పైః పూజయామి |

అథ అంగపూజా –
ఓం బ్రహ్మణ్యై నమః – పాదౌ పూజయామి |
ఓం భారత్యై నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి |
ఓం జగత్స్వరూపిణ్యై నమః – జంఘౌ పూజయామి |
ఓం జగదాద్యాయై నమః – జానూనీ పూజయామి |
ఓం చారువిలాసిన్యై నమః – ఊరూ పూజయామి |
ఓం కమలభూమయే నమః – కటిం పూజయామి |
ఓం జన్మహీనాయై నమః – జఘనం పూజయామి |
ఓం గంభీరనాభయే నమః – నాభిం పూజయామి |
ఓం హరిపూజ్యాయై నమః – ఉదరం పూజయామి |
ఓం లోకమాత్రే నమః – స్తనౌ పూజయామి |
ఓం విశాలవక్షసే నమః – వక్షస్థలం పూజయామి |
ఓం గానవిచక్షణాయై నమః – కంఠం పూజయామి |
ఓం స్కందప్రపూజ్యాయై నమః – స్కందాన్ పూజయామి |
ఓం ఘనబాహవే నమః – బాహూన్ పూజయామి |
ఓం పుస్తకధారిణ్యై నమః – హస్తాన్ పూజయామి |
ఓం శ్రోత్రియబంధవే నమః – శ్రోత్రే పూజయామి |
ఓం వేదస్వరూపాయై నమః – వక్త్రం పూజయామి |
ఓం సునాసిన్యై నమః – నాసికాం పూజయామి |
ఓం బింబసమానోష్ఠ్యై నమః – ఓష్ఠౌ పూజయామి |
ఓం కమలచక్షుషే నమః – నేత్రే పూజయామి |
ఓం తిలకధారిణ్యై నమః – ఫాలం పూజయామి |
ఓం చంద్రమూర్తయే నమః – చికురం పూజయామి |
ఓం సర్వప్రదాయై నమః – ముఖం పూజయామి |
ఓం శ్రీ సరస్వత్యై నమః – శిరః పూజయామి |
ఓం బ్రహ్మరూపిణ్యై నమః – సర్వాణ్యాంగాని పూజయామి |

అష్టోత్తరశతనామ పూజా –

శ్రీ సరస్వతీ అష్టోత్తరశతనామావళిఃపశ్యతు ||

ఓం సరస్వత్యై నమః నానావిధ పరిమళ పుష్పాణి సమర్పయామి |

ధూపం –
దశాంగం గుగ్గులోపేతం సుగంధం చ మనోహరమ్ |
ధూపం గృహాణ కళ్యాణి వరదే ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ధూపమాఘ్రాపయామి |

దీపం –
ఘృతత్రివర్తిసంయుక్తం దీపితం దీపమంబికే |
గృహాణ చిత్స్వరూపే త్వం కమలాసనవల్లభే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః దీపం దర్శయామి |
ధూపదీపానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి |

నైవేద్యం –
అపూపాన్ వివిధాన్ స్వాదూన్ శాలిపిష్టోపపాచితాన్
మృదులాన్ గుడసమ్మిశ్రాన్ సజ్జీరక మరీచికాన్ |
కదళీ పనసాఽమ్రాణి చ పక్వాని సుఫలాని చ
కందమూల వ్యంజనాని సోపదంశం మనోహరమ్ |
అన్నం చతుర్విధోపేతం క్షీరాన్నం చ ఘృతం దధి |
భక్షభోజ్యసమాయుక్త నైవేద్యం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం సరస్వత్యై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి |

ఓం భూర్భువ॒స్సువ॑: | తత్స॑వి॒తుర్వరే”ణ్య॒o భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి |
ధియో॒ యో న॑: ప్రచో॒దయా”త్ ||
సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి |
(సాయంకాలే – ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి)
అమృతమస్తు | అ॒మృ॒తో॒ప॒స్తర॑ణమసి |
ఓం ప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా” | ఓం అ॒పా॒నాయ॒ స్వాహా” |
ఓం వ్యా॒నాయ॒ స్వాహా” | ఓం ఉ॒దా॒నాయ॒ స్వాహా” |
ఓం స॒మా॒నాయ॒ స్వాహా” |
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి |
అ॒మృ॒తా॒పి॒ధా॒నమ॑సి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి |
హస్తౌ ప్రక్షాళయామి | పాదౌ ప్రక్షాళయామి |
శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
ఓం సరస్వత్యై నమః నైవేద్యం సమర్పయామి |

తాంబూలం –
తాంబూలం చ సకర్పూరం పూగనాగదళైర్యుతమ్ |
గృహాణ దేవదేవేశి తత్త్వరూపీ నమోఽస్తు తే ||
ఓం సరస్వత్యై నమః తాంబూలం సమర్పయామి |

నీరాజనం –
నీరాజనం గృహాణ త్వం జగదానందదాయిని |
జగత్తిమిరమార్తాండమండలే తే నమో నమః ||
ఓం సరస్వత్యై నమః నీరాజనం సమర్పయామి |

మంత్రపుష్పం –
(ఋగ్వేదం ౬.౬౧.౪)
ప్ర ణో॑ దే॒వీ సర॑స్వతీ॒ వాజే॑భిర్వా॒జినీ॑వతీ |
ధీ॒నామ॑వి॒త్ర్య॑వతు ||
యస్త్వా॑ దేవి సరస్వత్యుపబ్రూ॒తే ధనే॑ హి॒తే |
ఇన్ద్ర॒o న వృ॑త్ర॒తూర్యే॑ ||
త్వం దే॑వి సరస్వ॒త్యవా॒ వాజే॑షు వాజిని |
రదా॑ పూ॒షేవ॑ నః స॒నిమ్ ||
ఉ॒త స్యా న॒: సర॑స్వతీ ఘో॒రా హిర॑ణ్యవర్తనిః |
వృ॒త్ర॒ఘ్నీ వ॑ష్టి సుష్టు॒తిమ్ ||

యా కుందేందు తుషారహారధవళా యా శుభ్రవస్త్రావృతా
యా వీణావరదండమండితకరా యా శ్వేతపద్మాసనా |
యా బ్రహ్మాచ్యుతశంకరప్రభృతిభిర్దేవైస్సదా పూజితా
సా మాం పాతు సరస్వతీ భగవతీ నిశ్శేషజాడ్యాపహా ||

శారదే లోకమాతస్త్వమాశ్రితాభీష్టదాయిని |
పుష్పాంజలిం గృహాణ త్వం మయా భక్త్యా సమర్పితమ్ ||

ఓం సరస్వత్యై నమః సువర్ణదివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి |

ప్రదక్షిణ –
పాశాంకుశధరా వాణీ వీణాపుస్తకధారిణీ
మమ వక్త్రే వసేన్నిత్యం దుగ్ధకుందేందునిర్మలా |
చతుర్దశ సువిద్యాసు రమతే యా సరస్వతీ
చతుర్దశేషు లోకేషు సా మే వాచి వసేచ్చిరమ్ ||
పాహి పాహి జగద్వంద్యే నమస్తే భక్తవత్సలే
నమస్తుభ్యం నమస్తుభ్యం నమస్తుభ్యం నమో నమః ||
ఓం సరస్వత్యై నమః ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి |

క్షమాప్రార్థనా –
యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపః పూజాక్రియాదిషు |
న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యోవందే తమచ్యుతమ్ ||
అపరాధ సహస్రాణి క్రియంతేఽహర్నిశం మయా |
దాసోఽయమితి మాం మత్వా క్షమస్వ పరమేశ్వరీ ||
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వరి |
యత్పూజితం మయా దేవీ పరిపూర్ణం తదస్తుతే ||

సమర్పణం –
అనయా ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజయా భగవతీ సర్వాత్మికా శ్రీ సరస్వతీ దేవతా సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవతు | మమ ఇష్టకామ్యార్థ సిద్ధిరస్తుః ||

తీర్థప్రసాద గ్రహణం –
అకాలమృత్యహరణం సర్వవ్యాధినివారణమ్ |
సమస్తపాపక్షయకరం శ్రీ సరస్వతీ దేవీ పాదోదకం పావనం శుభమ్ ||
ఓం శ్రీ సరస్వతీ దేవ్యై నమః ప్రసాదం శీరసా గృహ్ణామి |

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright 2019-2024 © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.